İş güvenliği alanında kullanılan Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) ürünleri, çalışanların sağlığını ve güvenliğini doğrudan etkileyen temel ekipmanlardır. Özellikle ayak koruması gerektiren iş sahalarında, güvenlik ayakkabılarının uluslararası standartlara uygun olması büyük önem taşır. EN ISO 20345 standardı, iş güvenliği ayakkabılarının sahip olması gereken minimum özellikleri belirleyen ve dünya genelinde kabul gören bir güvenlik kriteridir.
Bu yazıda, EN ISO 20345 nedir, kapsamı nelerdir, hangi güvenlik seviyelerini içerir, kullanıcılar hangi kodları neye göre değerlendirmelidir gibi merak edilen tüm sorulara detaylı şekilde yanıt vereceğiz.
EN ISO 20345 Nedir?
EN ISO 20345, Avrupa Birliği normlarına uygun olarak yayınlanan ve iş güvenliği ayakkabıları için teknik gereksinimleri belirleyen uluslararası bir standarttır. Bu standarda uygun ürünler, özellikle endüstriyel alanlarda çalışan kişilerin ayaklarını darbelere, delinmelere, kaymalara ve diğer tehlikelere karşı korumak amacıyla tasarlanır.
ISO (Uluslararası Standardizasyon Örgütü) tarafından belirlenen bu norm, iş ayakkabılarının hem koruyucu işlevlerini hem de konfor ve dayanıklılık seviyelerini tanımlar. EN ISO 20345'e uygun bir güvenlik ayakkabısı, minimum 200 joule (J) darbeye ve 15 kilonewton (kN) basınca karşı direnç göstermelidir. Bu özellik, ayakkabının burun kısmında yer alan koruyucu (çelik, kompozit veya alüminyum) burun ile sağlanır.
EN ISO 20345 Standardının Temel Özellikleri
Bu standartta yer alan güvenlik ayakkabıları, belirli teknik şartlara göre değerlendirilir. Kullanılan semboller, ürünün hangi güvenlik kriterlerini sağladığını gösterir. İşte EN ISO 20345 kapsamında yer alan bazı temel özellikler:
- Darbe direnci: Ayakkabının burun kısmı, düşen ağır nesnelere karşı minimum 200 J'luk darbe dayanımı gösterir.
- Basınca dayanıklılık: Ayakkabı burnu, 15 kN'luk statik basınca dayanmalıdır.
- Kaymaz taban yapısı (SRC sertifikası): Yağlı veya ıslak zeminlerde kaymayı engeller.
- Delinmeye karşı dayanıklılık: Ayakkabı tabanı, çivi gibi sivri cisimlerin batmasını önleyecek şekilde tasarlanabilir.
- Antistatik yapı: Elektrik yüklerinin vücutta birikmesini önleyerek elektrostatik riskleri azaltır.
- Yakıt ve yağ direnci: Kimyasal maddelerin ayakkabının tabanına zarar vermesini engeller.
Bu özellikler ayakkabının üzerinde veya teknik dokümanında belirtilen sembollerle ifade edilir.
EN ISO 20345 Sınıflandırmaları Nelerdir?
EN ISO 20345 standardı altında, iş ayakkabılarının farklı koruma seviyelerine göre ayrıldığı çeşitli sınıflamalar mevcuttur. Bu sınıflar, ürünün hangi iş koşullarına uygun olduğunu gösterir.
|
Sınıf
|
Temel Özellikler
|
Kullanım Alanı
|
Ek Özellikler
|
|
SB
(Safety Basic)
|
- 200 J darbe dayanımı
- 15 kN basınca karşı direnç
|
Düşük riskli işler, iç mekân kullanımı
|
- Ekstra koruma özellikleri içermez
|
|
S1
|
- SB özellikleri
- Antistatik taban
- Enerji emici topuk bölgesi
- Yakıt ve yağ direnci
|
Depo, hafif sanayi, kuru zeminler
|
-
|
|
S1P
|
- S1 özellikleri
- Delinmeye dayanıklı ara taban
|
Çivili zeminler, inşaat alt yapıları
|
-
|
|
S2
|
- S1 özellikleri
- Suya dayanıklı üst yüzey (genellikle deri)
|
Islak zeminler, dış mekân çalışmaları
|
-
|
|
S3
|
- S2 özellikleri
- Delinmeye karşı dayanıklı taban
- Dişli dış taban yapısı
|
İnşaat, ağır sanayi, zorlu saha koşulları
|
-
|
|
S4
|
- Su geçirmez (polimer/kauçuk)
- Antistatik özellik
- Enerji emici topuk
|
Tarım, gıda üretimi, ıslak zeminler
|
-
|
|
S5
|
- S4 özellikleri
- Delinmeye karşı dirençli taban
- Dişli dış taban
|
Şantiye, kanalizasyon, kimyasal alanlar
|
-
|
Not: Tüm sınıflar, EN ISO 20345 standardının temel şartı olan 200 J darbe ve 15 kN basınç dayanımı kriterlerini taşır.
EN ISO 20345’e Uygunluk Neden Önemlidir?
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) alanında yasal yükümlülükler, hem işveren hem de çalışan için ciddi sorumluluklar getirir. İşverenin çalışanlara, görevlerine uygun standartlara sahip koruyucu ekipman sağlaması yasal bir zorunluluktur.
EN ISO 20345’e uygun olmayan bir ayakkabı, şu riskleri beraberinde getirir:
- Ayak kırıkları, burkulmalar veya delinmeler
- Elektrik çarpması riski
- Kayma sonucu düşmeler
- Uzun vadeli ayak sağlığı problemleri (taban çökmeleri, nasır, mantar vb.)
Bu nedenle, ürün satın alırken mutlaka sertifikalı ürün tercih edilmesi gerekir. Sertifika bilgileri ürün etiketinde veya kutusunda açıkça belirtilmiş olmalıdır.
Hangi Sektörlerde EN ISO 20345 Güvenlik Ayakkabısı Kullanılır?
Bu standarda sahip ayakkabılar çok sayıda sektörde yoğun olarak kullanılır:
- İnşaat ve yapı: Keskin, ağır ya da sivri cisimlerle temas riski yüksektir.
- Lojistik ve depo: Düşen yükler, palet çarpmaları, forklift hareketleri gibi tehlikeler vardır.
- Kimya sanayi: Kimyasal maddeler, sıvı sızıntılar ve elektriksel riskler söz konusu olabilir.
- Maden ve enerji sektörü: Zorlu çevre koşullarına uygun, yüksek dirençli ürünlere ihtiyaç duyulur.
- Gıda üretimi: Suya dayanıklı, hijyenik ve kaymaz tabanlı ürünler gereklidir.
İş Ayakkabısı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
İş ayakkabısı seçimi yapılırken sadece standartlara bakmak yeterli değildir. Kullanım ortamına ve kişinin çalışma tarzına göre uygun model tercih edilmelidir.
Değerlendirilmesi gereken bazı kriterler:
- Zemin yapısı: Kaygan, çamurlu ya da metal yüzeylerde farklı taban desenleri gerekebilir.
- İklim koşulları: Aşırı soğuk ya da sıcak ortamlar için özel izolasyon gerekir.
- Çalışma süresi: Uzun saatler ayakta çalışanlar için ortopedik taban destekli modeller tercih edilmelidir.
- İşin doğası: Kimyasal maruziyet, elektriksel risk ya da yüksek ağırlık taşıma gibi durumlar özel gereksinimler doğurur.
Sertifikasyon Süreci Nasıl İşler?
Bir güvenlik ayakkabısının EN ISO 20345 sertifikasına sahip olması için akredite test laboratuvarlarında çeşitli testlerden geçmesi gerekir. Bu testler şunlardır:
- Burun darbe testi
- Taban delinme testi
- Antistatik direnç ölçümü
- Taban kaymazlık testi (SRC)
- Yakıt ve kimyasallara dayanıklılık analizi
Testi başarıyla geçen ürünler, Avrupa normlarına uygun olduğunu belirten CE işareti ile piyasaya sunulur.
SSA Store ile Sertifikalı İş Ayakkabıları
SSA Store, iş güvenliği ekipmanlarında kaliteyi ve standartlara uygunluğu öncelikli olarak benimseyen markalardan biridir. Geniş ürün yelpazesinde yer alan EN ISO 20345 sertifikalı güvenlik ayakkabıları, farklı sektörlerde çalışan profesyonellerin ihtiyaçlarına özel olarak tasarlanmıştır.
SSA Store’un sunduğu ürünler:
- Çeşitli S1, S2, S3, S5 güvenlik seviyelerine sahiptir.
- Delinme direnci, kaymaz taban, antistatik yapı gibi teknik özelliklerle donatılmıştır.
- Yüksek üretim kalitesi, ergonomik tasarım ve dayanıklı malzeme kullanımı ile uzun süreli kullanım sağlar.
- Tüm modeller Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kapsamında değerlendirilir ve sertifikalıdır.
EN ISO 20345 Bilinçli Seçim İçin Anahtardır
İş sahalarında güvenliğin ilk adımı, doğru ekipman tercihinden geçer. EN ISO 20345 standardı, güvenlik ayakkabısı seçiminde yol gösterici bir çerçeve sunar. Hem çalışan sağlığı hem de yasal yükümlülükler açısından bu standarda uygun ürünlerin tercih edilmesi son derece önemlidir.
İster inşaat alanında olun ister üretim hattında, günlük iş temponuzu riske atmamak için mutlaka sertifikalı ve doğru sınıfta yer alan bir ayakkabı seçimi yapmalısınız.
Güvenliğinizi riske atmayın. Sizin ve ekibinizin ihtiyaç duyduğu standartlara uygun güvenlik ayakkabılarını SSA Store’un geniş ürün gamında keşfedin. Doğru koruma, doğru adımla başlar!